Een anekdote van onze architecte: iedereen weet dat alcohol taboe is in Iran. De Amerikanen gaan dan ook heel voorzichtig met haar om als het om alcoholgebruik gaat. Maar, wat ze niet weten is, dat er op grote schaal en clandestien een soort bocht wordt geproduceerd dat menig getrainde Rus laat omvallen. Ze zoop die Amerikanen zonder probleem onder tafel¡ In Iran is dat ¡®stoken en zuipen¡¯ redelijk gevaarlijk. Als je wordt gepakt ga je het gevang in. ¡®Maar Irani�0Š5rs houden wel van wat risico¡¯s¡¯. Ze haast zich er achteraan te zeggen dat Irani�0Š5rs echter geen fanatieke moslims zijn en zeker geen ¡®self-bombers¡¯. Ik geloof haar nog voor ik voet op Iraanse bodem heb gezet.
Een kwartier voor aankomst gaat de ene mooie meid na de andere naar de wc om met opgestoken haar, in het zwart, met hoofddoek en een ingetogen houding terug te keren. Wat een gekte. De conversatie ging gewoon door en met de architecte sprak ik af dat we elkaar zouden ontmoeten als we tegelijkertijd in Isfahan zouden zijn. Het is er helaas niet van gekomen.
Naar Iran? Ben je wel goed! Dat is toch hartstikke gevaarlijk. Je ziet toch de beelden en je hoort er toch dagelijks over?
Ja, gevaarlijk is het bij het oversteken van de straat in grote steden en in de grensgebieden waar drugsbendes de dienst uit maken en graag ontvoeren.
Iran is veel moderner dan ik had gedacht. Men praat hier net zo zoveel tegen mobieltjes als bij ons, voor pinautomaten heb je soms ook files en wat dacht je van een eigen auto-industrie met drie verschillende merken?
Merken? Is er dan niets op het land aan te merken? Ja natuurlijk! Aan de man en vrouw in de straat ligt het niet. Zij zijn het voor een groot deel net zo oneens met hun overheid als bijna de helft van de Amerikanen. Het meest laakbaar is de religieuze commissie met de ons bekende ayatollahs, die in feite het zwaarste stempel op de maatschappij drukt en bijv. bepaalt of een democratisch tot stand gekomen wet wordt aangenomen of niet. Zij zijn ook verantwoordelijk voor het feit dat menig vluchteling die terugkeer naar Iran dat met gevangenisstraf of erger moet bekopen. Er staat nog net geen standbeeld van Verdonk in Teheran.
Hoe ik er zo bij kom om juist daar naartoe te gaan? Tja, veel met reizigers gesproken en steeds hetzelfde verhaal gehoord: uitermate vriendelijke mensen en een prachtig land. Toen er in 2005 een groot artikel in de Volkskrant verscheen met gelijkluidende berichten was ik overtuigd dat ik naar het land moest waarvan de stad Isfahan (de tuinman en de dood) net zo¡¯n magische aantrekkingskracht op me heeft als Samarkand in Oezbekistan.
Ik heb er geen spijt van gehad. Kijk en lees maar mee.
Eerst maar eens het straatbeeld. Wat moet je je voorstellen. Nou files dus. De ge�0Š7mporteerde benzine kost ca ¢ã 0,11. Zelf hebben ze (nog) geen raffinaderijen, dus wordt er benzine ge�0Š7mporteerd tot de Chinezen (wie anders?) klaar zijn met de bouw van de raffinaderijen. Hoewel uitermate vredelievend en vriendelijk (zie verderop), in het verkeer heb ik nergens zo¡¯n agressie gezien. Elk gaatje wordt direct opgevuld en je hielen moet je menigmaal versneld intrekken anders ben je je schoenen kwijt.
Verder zie je overal pinautomaten en mooie mannen en vrouwen, veel katten en geen enkele hond! Van de vrouwen heb ik al iets verteld. Hun ogen zijn vaak prachtig opgemaakt, soms omfloerst, alsof ze net gehuild hebben. Open en vrije vrouwen die niet schuwen met je te flirten zelfs aan de hand van een vriend.
De mannen zijn een even grote openbaring. De meesten zien er prachtig uit met hun mooie kapsel. De analogie met Jan Blokkers¡¯ beschrijving van Maxim Verhagen: glanzend haar als van een pas geverfd draaimolenpaard, dringt zich op. Maar het zijn ook grote mannen. Hoe ze dat doen weet ik niet, maar in niet westerse landen ben ik met m¡¯n 1.77 boven gemiddeld, maar hier weer een klein manneke.
Het mooist aan deze mannen is dat ze vrijwel niet macho zijn. Een erg prettige ervaring als ik dat met mijn favorieten, de Sicilianen, vergelijk. Als ze je vragen met hen op de foto te gaan tezamen met een enorme waterpijp, dan wordt er spontaan een arm om je heengeslagen. Getsie, niet doen! Na een week weet je niet beter. Je ziet jong en oud gewoon lekker aan elkaar zitten. Maar, wel steeds van het gelijke geslacht. Vertoon van affectie in het openbaar tussen twee seksen is nog maar spaarzaam!
Kennen ze Nederland?
Nou de voetballers wel en de bloemen ook. Als je zegt dat je uit Nederland komt dan volgt er een rits voetballers waarbij ik mijn kennis weer een beetje kan ophalen. Ze kennen ze allemaal en ze volgen alle Engelse en Nederlandse wedstrijden. ¡®Holland good¡¯ is de meest gehoorde kreet. Meestal volgt er dan nog wel een ontboezeming , zoals: ¡®Iran not good, I like drink beer¡¯.
Ik blijk er een beetje Iraans uit te zien. Om de haverklap vraagt iemand mij de weg en het leuke is dat je dat na drie dagen soms nog kunt ook! Rechtdoor, derde links en bij de bank weer links.. haha en dat in Teheran dat bijna net zoveel inwoners heeft als Nederland.
Even toerist uithangen in Teheran?
Het Golestan paleis, park, museum geeft aardig weer welke rol Perzi�0Š5 speelde in vergane tijden. Veel mooie oude foto¡¯s en schilderijen uit de tijd dat de Sjah veel optrok met ¨¨n Europese vorsten en de Russische Tsaren. Ook oude foto¡¯s van het straatbeeld van lang geleden laten zien waarom menig romantische hart opsprong bij ¡®het Oosten¡¯. Magische mensen, gebouwen, kamelen overal en duizend en ¨¦¨¦n nachten. Allemaal ingredi�0Š5nten die je laten beseffen dat je niet alleen in een andere wereld bent maar in een land waar de beschaving is begonnen nog voor de Griekse en Romeinse tijd. Wat weten we (weet ik) er eigenlijk weinig van. Bij de beschrijving van Shiraz ¨C Persepolis kom ik er nog op terug.
Persepolis
Het Museum of Modern Art hangt vol met foto¡¯s over de Islamitische Revolutie. Zoals overal ook hier weer enorm persoonlijk leed uit naam van politiek, godsdienst en een stel gekken. Op zich is er niets mis met het feit dat zo¡¯n Sjah die het hele land leeggerooft wordt ge�0Š5limineerd. In een park drong het beeld bij me op van een rozenstruik. Als je die maar laat groeien, gaat ie kapot. De Sjah heeft de struik verwaarloosd en deze was zo goed als dood. De revolutie heeft de struik danig gesnoeid, waardoor er weer een toekomst lag. Helaas zijn de ayatollahs de struik blijven snoeien. Alle uitlopers met knoppen werden zonder pardon afgekapt. Jammer van een struik met zo¡¯n prachtige historie en zoveel potentie om weer te bloeien. Hoe lang zal de ellende duren? De huidige tuinman moet maar eens vluchten op een paard naar Isfahan om daar alsnog zijn lot tegemoet te zien¡
Als het land de kans krijgt die het verdient dan is het mijns inziens binnen 10 jaar de sterke motor van het Midden-Oosten en leurt Europa met het lidmaatschap.
Isra�0Š5l dan. Ik ben precies in Teheran als Isra�0Š5l de Hezbolla bestrijdt door met precisie bombardementen tientallen Libanese kinderen te vermoorden. Ik zie de demonstranten in Teheran op tv. Er wordt afgeraden je daar te laten zien. Toch kom ik tijdens een taxirit in een stroom auto¡¯s terecht met daarop schreeuwende jongens die tegen Isra�0Š5l zijn. Het zijn er maar een paar en ze zien er niet al te snugger uit. Het is dus niet zo dat er duizenden mensen op de been zijn en vlaggen verbranden of erger. Ook de borden die Isra�0Š5l verwensen zouden je doen vermoeden dat hier een tijdbom van vele tientallen miljoenen Irani�0Š5rs tikt die kan ontploffen. Uit de gesprekken die ik er over heb blijken de meesten voor een meer intellectuele strijd dan die met de wapens. Maar zijn ze dan niet tegen Isra�0Š5l? Ja, natuurlijk, maar meer op dezelfde manier als ik het land verwens. Ook hier vraagt men zich af wanneer het internationale tribunaal tegen Bush en Blair zal starten. Maar een over het algemeen gewelddadige bevolking? Zeker niet!
Ik kan het niet laten even te vermelden dat ik op 2 augustus een opiniepeiling van de Volkskrant las.¡±57% van de ondervraagden weet redelijk goed waarom de oorlog tussen Isra�0Š5l en de Hezbolla is uitgebroken¡± geeft de snuggere krant weer.
Is daarbij ook verteld dat Isra�0Š5l al een jaar lang van plan was aan te vallen, maar op een aanleiding zat te wachten? Of wist Pieter B. het zelf ook niet?
Wat moet je met zo¡¯n uitspraak Ook een overweging die bij me opkwam: zou het niet handig zijn als Iran een nucleair macht zou worden. Dat leidt misschien wel tot een beter evenwicht in het Midden-Oosten. Ja, even niet het evenwicht van de misdadigers B&B, maar toch ¡.
Goh, je ziet dingen opeens ook eens van een andere kant als je in een land als Iran bent. En dat was precies een van m¡¯n belangrijkste redenen om te gaan.
.jpg)
Na zoveel politiek weer een mooi plaatje
E¨¦n van de attracties die je moet bezoeken in Teheran is Caf¨¦ Naderi. Geweldig oude sfeer. De obers zijn het prototype van de ober uit de conference van Youp:¡¯een ouderwetse ober met van die plekken onder z¡¯n arm en die waarachtig het kopje koffie komt brengen dat je besteld hebt.¡¯
En spulletjes dan, hebben ze die ook? Nou, winkels vol. Mijn nieuwste mobieltje van Sony is er te koop evenals mijn nieuwe Canon printer, ladyshaves voor burkalijnen, you name it.
Alles hebben ze, behalve reserveonderdelen van vliegtuigen. Van de Boeings willen de Amerikanen geen onderdelen leveren, dus is men hier aan gewezen op gammele Russische toestellen. Rana, de achtitecte over wie ik het al had, vertelt me vlak voor het landen, maar beter niet te vliegen in Iran.
Dus zit ik voor de reis naar het woestijngebied in het zuiden in een aftands Russisch toestel.
Toch beetje blij als je heelhuids uitstapt in Ahvas.
De stad Ahvas (nooit eerder van gehoord, maar wel meer dan een miljoen inwoners) stelt niets voor, maar is wel de portal naar prachtige plaatsen als Shushtar, Shush en Choqa Zanbil.
In Shushtar verblijf ik in het enige hotel en ben de enige buitenlander. Wat een bekijks. Ik hoef m¡¯n neus maar buiten de deur te steken en heb alle aandacht, vooral van veel jonge jongens die stoer in het water springen en alles van me willen weten.
.jpg)
Mooi stel uitvreters...
Ik voel me nu echt heel ver van huis. De gids van de watervallen pronkt met mij, en loopt als een gewichtige zakenman rond met een chique agenda steeds onder z¡¯n arm, die bij nader inzien van 2004 blijkt te zijn.
De watervallen in Shuhstar
En de gids van de watervallen / zakenman
Hij zegt dat ie 4 jaar in de bak heeft gezeten, maar zegt niet waarom. Volgens mij zeker niet om politieke redenen. In het theehuis wordt in hartelijk uitgenodigd de waterpijp te roken
en de plaatselijke bakker poseert graag met het speciale brood wat er wordt verkocht.
In Shush bezoek ik de tombe van Dani�0Š5l (vreemd in een moslim land te ontdekken dat naast het christendom ook zij Dani�0Š5l claimen als een belangrijke figuur voor hun godsdienst). Spontaan krijg ik door een jongen van een jaar of 16 een flesje limonade aangeboden. Hij wil niet dat ik betaal of wat terugdoe, alleen een gesprekje is hem dat wel waard. Wat een vriendelijkheid. Overal ¡®welcome, welcome¡¯. Overigens hoef je daarvoor niet in de woestijn te zijn: zowel in kleine stadjes als in grote steden word ik uitgenodigd om te komen eten en soms vinden ze m¡¯n hotel te duur en word ik aangemoedigd bij hen thuis te overnachten. Een gastvrijheid die veel verder gaat dan die in veel boekjes wordt beschreven.
In Shush bezoek ik ook het plateau waar de tempel van Darius heeft gestaan. De informatie vermeldt hoe beschaafd deze heerser toen al was. De arbeiders kregen een goed loon in de vorm van dadels, fruit en geld (shekels). Vrouwen kregen meer geld dan de mannen omdat ze beter werkten. Bij arbeidsongeschiktheid werd er gewoon doorbetaald door Darius Marijnisse. Zwangere vrouwen kregen vijf maanden v¨®¨®r en twee maanden n¨¢ de bevalling vrij. We schrijven ca. 500 voor Christus!
Rest van pilaar op plateau van Darius met in de verte de tombe van Dani�0Š5l
In Choqa Zanbil wordt ik voor de zoveelste keer tijdens mijn reizen getrakteerd op het in m¡¯n eentje mogen bezoeken van een indrukwekkend gebouw. Dit keer is het de bakstenen Ziggurat, het best bewaard gebleven voorbeeld van de Elamite cultuur.
Het staat niet voor niets op de lijst van UNESCO. Op het eerste gezicht een saai gebouw, maar als je er in je eentje (zelfs zonder gids of bewaking) in de vroege ochtend omheen en doorheen loopt neemt het ontzag toe. Wat een bouwstijl en wat gaaf ziet alles er nog uit na ruim 3000 jaar. Het blijkt dat de ziggurat eeuwen onder het zand is gebleven en pas door oliezoekers in 1935 is ontdekt.
Van Shuhstar wil ik vliegen naar Shiraz. De vluchten zitten al dagen van te voren vol, dus met de bus! Tien uurtjes maar L. En.. dat heb ik weer, de lagers lopen vast na zes uur rijden. Midden in de nacht wordt er een toneelstukje opgevoerd: allerlei mannen prutsen aan het wiel, anderen passeren en hebben ook wel gereedschap dat niet werkt, van een vervangende bus is geen sprake. Tijdens het urenlang wachten ontspint zich wel wat aardigs. Een drietal meiden loopt drie keer langs me heen en durft dan een gesprek te openen. Nou gesprek: een vragenvuur zeg maar. �0†9lles willen ze weten. En ze geven grif telefoonnummers en emailadressen. We houden het gesprek een uur vol en dan is tevens de maat vol. Ik besluit om samen met mijn buurman uit de bus een taxi te nemen naar Shiraz. De volgende dag komt hij me met vrouw en kinderen in m¡¯n hotel opzoeken en we gaan lekker uit eten.
Wat een stad, da Shiraz. Naar deze stad zijn de lekkere druiven genoemd waar de nog lekkerder wijn van wordt gemaakt. Helaas niet meer hier, wel wel overal elders in de wereld.
Voormalige gevangenis van de Pahlavi's. Experts uit Pisa hebben het opgegeven de verzakking proberen op te heffen.
Shiraz heeft een Franse uitstraling: mondain, veel mooie gebouwen en veel bomen. Shiraz heeft nog meer: het is de City of Mystic. Soefi¡¯s, de mystici binnen de islam, geloven dat er steeds zeven mensen zijn die in feite de wereld aansturen, bv. via de wereldleiders. Niemand weet wie ze zijn. Meestal zijn het onopvallende boeren, educatieve uitgevers, schoonmakers etc. Als er een doodgaat, gaat z¡¯n ziel over naar een plaatsvervanger zodat er altijd zeven leiders zijn. Ze komen soms bij elkaar en je raadt het al: alleen in Shiraz.
De stad is ook niet voor niets de stad van de dichters.
Een speciale koepel voor de ge�0Š5erde dichter Hafez, van wie elke Irani�0Š5r verzen kan citeren
In het park Esram in Shiraz lees ik het reisverhaal ¡°Kaas voor Jan¡± uit het boek ¡®Ik was nooit in Isfahan¡¯ van Tommy Wieringa. Ik lach tranen in m¡¯n ogen tot ontsteltenis van een groep hoofddoekjes. Lezen dat boek als je kunt. Twee hoofdstukken verder beschrijft Wieringa onnavolgbaar de horror van de Rode Khmer in Cambodja. Hoe dichtbij allemaal.
Een paar kilometer van Shiraz ligt het betoverende Persepolis. Al eerder meldde ik dat het stamt uit een beschaving die vooraf ging aan de Grieken en Romeinen. Van de stad Persepolis is maar weinig over, maar w¨¢t er staat is vaak bijzonder gaaf. Een groot deel heeft eeuwenlang onder het zand gezeten.
Je kunt goed zien welk deel eeuwen onder zand is beschermd
De Lonely Planet : be prepared to compare it with the better-known Pyramids of Giza, The Colesseum in Rome and Angkor Wat in Cambodia.
Ik zal je lange verhalen sparen en veel plaatjes laten zien. Leuk is wel dat er op de bas-reli�0Š5fs veel dienaren staan in de richting van de koning gekeerd. Het zijn afwisselend Meden en Perzen, van die wet weet je wel¡
De Meden zijn die met de hoge hoed
En toch weer even over het centraal stellen van de vrouw in de Perzische cultuur: er zijn vrijwel geen vrouwen afgebeeld, maar de enkele afbeeldingen die er zijn, staan in de assen van de wielen van strijdwagens. De symbolische betekenis is: als je die er uit haalt, dan houdt alles op!
De vrouw centraal
In Persepolis ben ik niet alleen
Van Shiraz gaat het naar modderstad Yazd. Midden in de nacht arriveer ik in het mooiste hotel van Iran, maar dat het zo mooi is zie ik pas de volgende dag.
Hotel Malek-o Tojjar
Eerst even in coma na weer een ¡®interessante¡¯ busreis. De gebouwen in de stad zijn opgetrokken uit gedroogde kleitabletten, soms afgewerkt met een laag modder. Ik vraag bezorgd of alles dan niet ¡®smelt¡¯ als het regent. Ja, dat is zo! Uhh? Maar het regent hier nooit. Hehe..
Straatbeeld Yazd
Intrigerend zijn de schoorstenen die je in allerlei vormen en groottes ziet. Wat moeten ze hier met schoorstenen in dit bloedverpletterend hete stadje (450.000 inwoners)? Het blijken windtorens te zijn, die door een slimme constructie er voor zorgen dat er in ¨¦¨¦n kolom van de toren de koele (zware) lucht naar beneden zakt en in het andere kanaal de hete (lichte) lucht opstijgt. Zo krijg je in de ruimte onder de Badgir, zoals zo¡¯n toren wordt genoemd, een stroom koele lucht. Geniaal!
Een grote badgir
Zicht op Yazd met badgirs
Je raakt niet uitgekeken in Yazd
Buiten Yazd liggen de zeer intrigerende Zoroastrian sites. Heuvels of torens, in gebruik bij de volgelingen van Zaratoestra (van ¡®also sprach Zaratoestra ¡®). Volgens hun leer mogen dode lichamen waarin het slechte sterk vertegenwoordigd is, niet in aarde of zee worden begraven. Zij mogen evenmin verbrand worden. De elementen aarde, water, vuur en lucht zijn heilig. De lichamen worden daarom op een speciaal gebouwde toren, de 'Daxma' of Toren der Stilte gelegd, en door de gieren verslonden.
Toren der Stilte
Hetzelfde zag ik in Tibet, de zogenaamde ¡®hemelse begrafenis¡¯.
Van de drie wijzen uit het oosten die we van het kerstverhaal kennen wordt aangenomen dat ze tot de leer van Zaratoestra behoorden.
De tuinman en de dood
Een Perzisch Edelman:
Van morgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik,
Mijn woning in: "Heer, Heer, ¨¦¨¦n ogenblik!
Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot,
Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood.
Ik schrok, en haastte mij langs de andere kant,
Maar zag nog juist de dreiging van zijn hand.
Meester, uw paard, en laat mij spoorslags gaan,
Voor de avond nog bereik ik Ispahaan!" -
Van middag (lang reeds was hij heengespoed)
Heb ik in 't cederpark de Dood ontmoet.
"Waarom," zo vraag ik, want hij wacht en zwijgt,
"Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd?"
Glimlachend antwoordt hij: "Geen dreiging was 't,
Waarvoor uw tuinman vlood. Ik was verrast,
Toen 'k 's morgens hier nog stil aan 't werk zag staan,
Die 'k 's avonds halen moest in Ispahaan."
P.N. van Eyck
De tuinman ging te paard. Ik nam de trein naar Isfahan. En heb het overleefd. Een trein uit de vijftiger jaren bracht me hobbelend en stotend, via een enorme omweg naar de stad die mij zo mateloos intrigeerde. Ik werd niet teleurgesteld.
Wat een overweldigende pracht aan gebouwen, pleinen, eetgelegenheden, theehuizen en wat niet al. Ik had hier wel weken kunnen verblijven. Ik zoek direct de grootste moskee op en ga zitten tussen de gelovigen. De voorganger houdt een puur politiek praatje. Nou praatje, na meer dan een uur ben ik voorzichtig opgestapt. En hoe ik dat weet dat het praatje politiek was? Nou, om de andere zin kwam het woord Hezbolla of Isra�0Š5l er in voor.
De brave moslims die er in honderdtallen zitten te luisteren komen natuurlijk voor de geloofsbeleving, maar moeten een politiek verhaal aanhoren. Misbruik dus, en het is de mensen aan te zien. Geen instemmend geknik en als de voorganger ophitsende kreten uitboert zijn er maar weinig mensen die instemmen. Deze ervaring maakt me nieuwsgierig en ik vraag wat door bij een aantal mensen die ik spreek. Even wat reacties: er wordt benadrukt dat Iran een vredelievend land is. In Iran zijn er vooral Sjiieten, terwijl ik Irak voornamelijk Soennieten wonen. Aan hen werden door de Amerikanen de wapens geleverd waarmee Irak Iran aanviel. Subtiel wordt opgemerkt dat Iran de laatste 150 jaar geen enkel land heeft aangevallen. Dat kun je van Amerikanen of Engelsen niet zeggen. De nieuwe president met de moeilijke naam (Ahmadienejad) blijkt vooral een goed hart te hebben of dat tenminste te willen laten zien. Hij bezoekt ziekenhuizen en heeft een ¡®goed hart voor arme mensen¡¯.
Bij de ingang van de moskee.
De religieus leider (Hasjami) is de eerste die na 25 jaar met de VS is gaan praten. De senaat in Iran bestaat uit 300 man, waaronder 10 joden en 10 christenen. Of dat een juiste afspiegeling is weet ik niet, maar het verraste me wel. Een sociaal probleem wordt me geschetst door een scenarist, tijdens het drinken van een kopje thee dat ¢ã 0,10 kost in het park. ¡®Studenten en arbeiders werken niet goed. Ze denken alleen maar aan wat hen verboden is: seks! Jongeren kunnen geen verkering hebben (lees: seksueel verkeer) en kunnen pas trouwen rond hun 30e en dan mag ¡®het¡¯ plotseling allemaal wel. Voor die tijd kunnen ze hun driften niet kwijt en daardoor denken ze slecht over hun land en denken zoals gezegd, maar aan ¨¦¨¦n ding.¡¯ Hijzelf (27) heeft op dit moment 5 vriendinnen, vari�0Š5rend van 21 tot 25 jr.. Slechts ¨¦¨¦n ervan durft hem zo nu en dan te kussen, want er is vrijwel geen plek waar je dat ongestraft kunt doen. Van een student waar ik 2 dagen mee optrek hoor ik een ander geluid. De regering is slecht en dat zal wel zo blijven. Hij heeft geen zin om er tegen te vechten. Wel probeert hij zoveel mogelijk westers te leven (auto, kleding, internet). Het is erg moeilijk een beeld te schetsen van wat de mensen echt bezighoudt.
Het verschil tussen mannen en vrouwen was groot: links deurklopper voor vrouwen, rechts voor mannen.
Nu: vrouwen en mannen wachten in verschillende rijen op de bus. In de bus mannen voorin, vrouwen achterin.
Ik zal je alle paleizen, pleinen en moskee�0Š5n besparen. Ga zelf kijken als je ooit gelegenheid hebt. Wat ik je niet wil onthouden is het National Jewels Museum. Het museum is gesitueerd in de kelder van een bankgebouw. Je wordt zwaar gefouilleerd en er mag niets maar dan ook niets mee naar binnen. Als ik binnen ben snap ik dat.
Onder dit bankgebouw ligt misschien wel de grootste schat aan juwelen ter wereld.
De grootste diamanten, het mooiste goud, de beste ¡, de beroemdste ¡.. Noem maar op. Als ze zeggen dat hier de beroemdste diamant ligt, nl. de Sea of Light, vraag ik of de Koh-i-Noor niet toch nog een beetje beroemder is. Antwoord: misschien van naam wel, maar de Koh-I-Noor is 108 karaat, de Sea of Light 180 karaat! Uitgepraat.!
Je weet verder niet wat je voor moois en onzinnigs je ziet. Sieraden, zo mooi als ik ze nooit heb gezien. Maar ook een potsierlijke paraplu bezet met honderden edelstenen. Waarschijnlijk te zwaar om echt te gebruiken. En dan de beroemde pauwentroon. Overweldigend, maar echt mooi? Neu. Wat heeft die Pahlavi dynastie in een paar decennia bij elkaar geroofd. Ongelooflijk! Komt gelijk bij me naar boven dat ik leerde dat onze prins van Oranje op een gegeven moment geen cent meer had om z¡¯n legers te betalen, maar dat ons huidige vorstenhuis tot de rijkste ter wereld behoort. Hoe zouden die er toch aan gekomen zijn?
Isfahan blijft onvergetelijk! En ik ga je zien!!
In de trein van Isfahan naar Teheran word ik eerst gestald bij een gezin: Pa, ma dochter van 16 schat ik en zoon van 20. Pa moet stoer doen en probeert wat uit me te krijgen, maar ik versta er niets van. Vervolgens doet zoon stoer en blijkt een paar woorden Engels te kennen. Als duidelijk wordt dat in uit Nederland kom, laat pa z¡¯n ongenoegen merken over Arie Haan, die sinds dit voorjaar trainer is bij Pirouzi (Persepolis). Hij blijkt het niet goed te doen en dat wordt mij natuurlijk aangerekend. Langzaam kruipt dochter uit haar schulp en blijkt bijna perfect Engels te spreken. Zo zijn de verhoudingen dan weer wel.
Als ons gesprek goed op gang komt, constateert de conducteur dat ik verkeerd zit. Ik word naar een coup¨¦ gebracht waar al vijf mannen liggen te pitten. Geen nood. De lamp gaat aan, de tas met laken, deken en kussen die er voor ieder is wordt uitgepakt en mijn bed wordt opgemaakt!! Geweldige jongens toch weer.
Voor ik het weet boemel ik Teheran weer binnen en vermaak me daar nog drie dagen.
Onder andere in het tapijtmuseum
en natuurlijk in de eindeloze bazar:
Ingang..
Veel kleur...
Weinig kleur..
Wat een ervaring en wat een onvermogen weer om het allemaal te vertellen zoals Tommy Wieringa dat zou kunnen. Als je gaat, ga dan in het voorjaar!
Dag Iran. Ik hoop vurig dat de mensen een beter lot beschoren is en het hartelijke volk in volle vrijheid in het prachtige land kan doen wat ze wil.
